۹
بهمن

جی‌پی‌اس در تهران

  نوشته شده توسط  نیشگون  در دستهٔ هر چیز دیگر

بالاخره و بعد از مدت‌ها امکان استفاده از جی‌پی‌اس برای مسیریابی در تهران ممکن شده. البته قبلاً هم راه حل‌هایی بود اما هیچ کدوم به هوشمندی (و استانداردی) راه حل موجود نیست. این راه حل، استفاده از نرم‌افزاری هست که شرکت نوکیا برای گوشی‌های خودش ارائه کرده.

در مقطع فعلی همه در کف این نرم‌افزار هستن و این که شما دیگه از گم شدن در خیابون‌های تهران نگران نخواهید بود! پیش‌بینی نیشگون اینه که مدتی بعد، گله‌ها راجع به این که نقشه با تغییرات فراوان خیابون‌های تهران سازگار نیست و به روز نمی‌شه شروع خواهد شد. مدتی بعد از اون هم بحث امنیت استفاده از جی‌پی‌اس بالا خواهد گرفت و چه بسا خیلی از کسایی که الان تعریف این تکنولوژی نوکیا رو می‌کنن اون موقع به صف مخالفین سرسخت استفاده از این نرم‌افزار بپیوندن (به خصوص که اسم «نوکیا» هم روشه!)

عجالتاً از امنیت جی‌پی‌اس این رو بدونید که همون‌طور که دستگاه جی‌پی‌اس (یا موبایل مجهز به جی‌پی‌اس) موقعیت شما رو با دقت چند متر در یک خیابون مشخص می‌کنه، صاحب سرور جی‌پی‌اس هم این موقعیت رو در اختیار خواهد داشت! یعنی مادامی که جی‌پی‌اس شما روشنه می‌شه فهمید با دقت چند متر شما کجا هستید!

چندی پیش یه دستگاه جی‌پی‌اس ارزون از شرکت TomTom رو داشتم بررسی می‌کردم. یکی از امکانات جالبش این بود که اگر (مثلاً) فرزند شما هم یه TomTom داشته باشه می‌تونید دستگاه‌ها رو نزدیک هم بگیرید و به هم معرفی کنید و از اون به بعد هر دستگاه موقعیت دیگری رو نشون می‌ده (و مثلاً می‌تونید بفهمید که بچه‌تون مدرسه رو پیچونده!)

این که اطلاعاتی که در اختیار سرورهای جی‌پی‌اس هست دست چه کس دیگه‌ای هم هست جای بحث داره. چیزی که محرزه اینه که جی‌پی‌اس یک تکنولوژی آمریکایی هست! (ر.ک. جمله اول مقاله GPS در ویکی‌پدیای انگلیسی) در نتیجه موقعیت هر فرد با جی‌پی‌اس در اختیار ماهواره‌های موقعیت‌یاب آمریکایی خواهد بود. اما خود موقعیت (یعنی طول و عرض جغرفیایی) به تنها برای کار کردن جی‌پی‌اس کافی نیست. سوال مهم اینه که آیا نقشه‌ای نوکیا ارائه کرده، برای پیدا کردن مسیر بین این دو نقطه، تنها از اطلاعات مختصات استفاده می‌کنه یا نیاز به اطلاعات دیگه‌ای هم داره؟ و اگر داره، از کجا می‌گیره؟ تصور کنید که برای گرفتن اطلاعات مسیرهای پرترافیک، دستگاه با یک سرور واسط متعلق به شرکت نوکیا، یا متعلق به یک سازمان دیگه تماس حاصل کنه. اگر این طور باشه، خود این مساله هم از لحاظ امنیتی قابل اهمیت خواهد بود.

چیزی که گفتم اصلاً بعید نیست. شرکت‌ها می‌تونن از ارائه‌کنندگان خدمات جی‌پی‌اس بخوان که اطلاعات رو در اختیار اون‌ها بگذارن. مثلاً این سایت مربوط به شرکتی می‌شه که می‌آد مثلاً روی کامیون‌های یک کارخونه جی‌پی‌اس نصب می‌کنه بعد اطلاعات اون‌ها رو ثبت می‌کنه و ساعت‌هایی که کار کردن یا خوابیده بودن و مسیرهایی که رفتن و غیره رو در می‌آره و مدعی که با مدیریت بهتر تردد کامیون‌ها بر اساس این اطلاعات، می‌شه تا ۲۰٪ در هزینه‌های حمل و نقل یه شرکت صرفه‌جویی کرد! آیا به نظر شما عجیب خواهد بود اگر نوکیا هم با ارائه‌کنندگان خدمات جی‌پی‌اس قرارداد داشته باشه که اطلاعات کاربران نرم‌افزار مسیریابش رو بگیره؟ آیا به نظر شما عجیب خواهد بود که نوکیا چنین اطلاعاتی رو به دیگران (مثلاً به یک سازمان دیگه) بفروشه؟

سوال اصلی اینه: با استفاده از جی‌پی‌اس، موقعیت خودمون رو برای چه کسانی افشا می‌کنیم؟

برچسب‌ها: ، ، ،

۶
بهمن

لینک‌های روزانه (نظر بدهید)

  نوشته شده توسط  نیشگون  در دستهٔ هر چیز دیگر

یکی از کارهایی که عده‌ای از وبلاگ‌های مورد علاقه من می‌کنند این است که هر روز تعدادی لینک که برایشان جالب بوده را منتشر می‌کنند. معمولاً هم با استفاده از یک افزونه وردپرس این کار را انجام می‌دهند که خاصیتش این است که لینک‌ها فقط در خبرخوان منتشر می‌شوند و خود وبلاگ شلوغ نمی‌شود.

من دو تا مشکل با این قضیه دارم: یکی این که من شخصاً هر روز نمی‌رسم که لینک از خودم در کنم! دوم این که به نظر من نفس نقل لینک کردن کافی نیست چون ارزش افزوده ندارد. به نظر من وبلاگ‌نویس باید یک چیزی هم به لینک مورد نظر اضافه کند. دوست دارم نظر شما را در این باره بدانم. برای همین امتحانی چند تا لینک برایتان می‌گذارم و امیدوارم که نظرتان را در وبلاگ یا با ای-میل یا به هر روش معمول دیگر بدهید. این را هم بگویید که دوست دارید چند وقت یکبار از این لینک‌ها در کنم!


فقط یک هنرنمایی ساده عکاسی – این مطلب راجع به عکس‌هایی است که در آن از عمق میدان استفاده ابزاری (!) شده‌است. برای گرفتن این عکس با دوربین‌های حرفه‌ای، تنها کاری که باید کرد (غیر از چیدمان درست آدم‌های توی عکس !) این است که با سرعت پایین و دیافراگ بسته عکس بگیرید تا عمق میدان زیاد بشود. در مورد دوربین‌های غیر حرفه‌ای (مثلاً دوربین موبایل) هم چاره این است که در روزهای آفتابی از این عکس‌ها بگیرید تا خود به خود دیافراگم تنگ باشد و عمق میدان زیاد.

کاغذ دیواری های حیرت انگیز نشنال جئوگرافیک – من با این کاغذ دیواری‌ها دو تا مشکل اساسی دارم: اول این که خیلی‌هاشان دستکاری شده‌اند (مثلاً با فتوشاپ) و یک جورهایی قلابی هستند. دوم این که اطلاعات EXIF عکس‌ها حذف شده‌است (EXIF شامل اطلاعاتی مثل اندازه دیافراگم، سرعت شاتر، نوع دوربین و غیره است که دوربین در عکس‌ها ذخیره می‌کند). مشکل اساسی‌ترم البته این است که تقریباً هیچ وقت کاغذ دیواری کامپیوترم را نمی‌بنم چون همیشه دست کم دو سه تا پنجره را به صورت «تمام صفحه» باز کرده‌ام!

برچسب‌ها: ،

۲
بهمن

سال ۲۰۰۹

  نوشته شده توسط  نیشگون  در دستهٔ هر چیز دیگر

مقدمه بی‌ربط: دیدی گاهی راجع به فلان چیز فکر می‌کنی بعد یه مرتبه بهش بر می‌خوری؟ فرم اینترنتی این قضیه برای من پیش اومد! داشتم به این فکر می‌کردم که چقدر سخته به تعمیرکارهای قطعات کامپیوتر اعتماد کردن، که یه دفعه در حین چک کردن فیدهام به این مطلب برخوردم!

و اما بعد! طوطیان شکر شکن شیرین گفتار و … چنین خبر دادند که نزدیک به ۱٫۷ میلیارد نفر در سال ۲۰۰۹ کاربر اینترنت بودن که بیشترشون مال آسیا بوده (۷۰۰ میلیون). آمار رو یه بنده خدایی در سایت پینگدم منتشر کرده (ترجمه فارسی رواین‌جا ببینید) و بر اساس منابع اوشون، در سال ۲۰۰۹ روزی نزدیک ۲۵۰ میلیارد ای-میل رد و بدل شده که ۲۰۰ میلیاردش اسپم بوده!

نتیجه‌گیری: خدای را شکرگذاری می‌کنیم که از ای-میل‌های وارده به ما، ۸۰٪ اسپم نیست (و کمتر است)!

برچسب‌ها: ، ، ،

۲۹
دی

امنیت و ای-میل (قسمت دوم)

  نوشته شده توسط  نیشگون  در دستهٔ هر چیز دیگر

کوین میتنیک یکی از سرشناس‌ترین هکرهای دنیا است. اولین بار در سن دوازده سالگی تونست سیستم پانچی اتوبوس‌های لوس آنجلس رو هک کنه و با استفاده از ترانسفرهایی که در سطل آشغال پیدا می‌کرد هر روز مفتی سوار اتوبوس بشه! در دبیرستان کوین تونست روشی رو ابداع کنه که برای تلفن‌های راه دور هزینه‌ای نپردازه (با ایجاد اختلال در شبکه مخابرات).ا ون همین‌طور پیشرفت کرد تا نهایتاً در اواخر قرن بیستم به صدر فهرست افراد wanted به خاطر جرایم رایانه‌ای رسید و نهایتاً در سال ۱۹۹۵ دستگیر شد!

کوین بعدها تبدیل به یک هکر کلاه سفید شد (یعنی کسی که به برای سوء استفاده، که برای کمک به ارتقای امنیت در دنیای رایانه‌ها دست به هک می‌زنه). دو سال بعد از آزاد شدنش، یعنی در سال ۲۰۰۲ کوین کتابی نوشت به نام «هنر فریفتن» و در اون اعلام کرد که کدوم تکنیک هک کردن رو بیشتر از بقیه استفاده کرده و بیشتر از بقیه ازش نتیجه گرفته: «مهندسی اجتماعی»!

مهندسی اجتماعی به طور خلاصه به این معنیه که هکر به جای این که کلی زحمت بکشه و با به کار گیری دانش فنی بالا و ابزار پیچیده، از یک نقطه ضعف فنی استفاده کنه تا (مثلاً) یک سایت رو هک کنه، به جاش خیلی ساده سعی می‌کنه که صاحب سایت رو فریب بده و اطلاعاتی رو ازش بگیره که منجر به حدس زدن پسورد ادمین سایت بشه! مهندسی اجتماعی، یکی از شایع‌ترین روش‌های هک هست!

یه مثال ساده (که واقعاً اتفاق افتاده) قضیه رو روشن می‌کنه: یک هکر بر می‌داره به تمام داخلی‌های یک شرکت زنگ می‌زنه و می‌گه که از technical support تماس گرفته چون بهش گفتن که کسی مشکل فنی با کامپیوترش داره. از بین چندین نفر، یکی‌شون پیدا می‌شه که واقعاً یه مشکل با کامپیوترش داره. هکر در حالی که داره اعتمادش رو جلب می‌کنه فرد رو مرحله به مرحله جلو می‌بره و بهش دستورهای پیچیده‌ای می‌گه که تایپ و اجرا کنه. در خلال این دستورها، مثلاً یک برنامه keylogger روی کامپیوتر قربانی نصب می‌شه و بعد هکر ازش می‌خواد که مثلاً به قسمت مدیریت وارد بشه. وقتی کارمند پسورد مدیریت رو بزنه، keylogger پسورد رو به هکر مخابره می‌کنه. در قدم‌های بعدی هم هکر مراحلی رو توضیح می‌ده که طی اون keylogger پاک می‌شه و دست آخر اصلاً می‌گه مشکل رو نمی‌شه تلفنی حل کرد و فردا حضوری خواهد اومد! کارمند هم که نفهمیده چه کار کرده دلش رو به فردا خوش می‌کنه! محصول کار: پسورد در دست هکره!

مثال‌های دیگه هم هست. هنوز هم در آمریکا بیشتر بانک‌ها برای خدمات تلفنی تنها چیزی که از مشتری می‌پرسن تا از هویتش مطمئن بشن، چهار رقم آخر Social Security Number و تاریخ تولده. دومی رو که همه دوستان شما در شبکه‌های اجتماعی (مثل فیس بوک) دارن! اولی هم با کلک‌هایی مثل بالایی قابل دست‌یابی هست. فکرش رو بکنید، یکی زنگ بزنه بانک و از حساب شما پول به حساب دیگه‌ای واریز کنه!

فکرش رو بکنید. اون‌ها می‌تونن برن به وبلاگ شما و درخواست پسورد جدید برای ادمین کنن و پسورد جدید رو توی ای-میل شما بگیرن! می‌تونن پسورد جدید برای حساب بانکی شما بگیرن. می‌تونن پسورد جدید برای حساب فیس بوک شما بگیرن! با داشتن پسورد ای-میل اصلی شما، اون‌ها می‌تونن پسورد همه چیزهای دیگه شما رو داشته باشن! و این روزها حتی فهمیدن ای-میل شما هم سخت نیست چون ماشالا دوستان این قدر چیز میز فوروارد می‌کنن که من نوعی می‌تونم آدرس ای-میل ده‌ها و شاید صدها نفر رو در فهرست گیرندگان یک ای-میل بی‌مزه که فوروارد شده، پیدا کنم!

هکرهای مدرن، این روزها تنها کاری که می‌کنن اینه که پسورد ای-میل شما رو پیدا کنن. این کار رو از هر راهی از جمله کلک‌های مهندسی اجتماعی یا با استفاده از ماحی‌گیری (phishing) انجام می‌دن و بعد … اون‌ها به یک منبع اطلاعاتی عظیم دسترسی خواهند داشت!

این اتفاق در حد یک قصه در وبلاگ من نیست؛ این اتفاقی هست که هر روزه داره رخ می‌ده و همه ما فکر می‌کنیم که هرگز قربانی اون نخواهیم بود! باور کنید که پیدا کردن پسورد یک نفر با روش آزمون خطا اصلاً ساده و سریع نیست! پسورد ادمین یکی از سایت‌هایی که من زمانی بهش کمک می‌کردم یک ترکیب دوازده کاراکتری از چند حرف کوچک و بزرگ و عدد بود. با فرض این که یه کامپیوتر بتونه در هر ثانیه ۵۰۰٬۰۰۰ پسورد رو چک کنه، پیدا کردن چنین پسوردی ده‌هزار سال می‌تونه طول بکشه! اما اگر هکر بدونه که ترکیب مورد نظر، شامل اسم کوچک ادمین سایت و دو رقم آخر سال تولدشه، یه دفعه تعداد مواردی که باید امتحان بشن پایین می‌آد و شاید ظرف یک ساعت دستی هم بشه پسورد رو پیدا کرد! فهمیدن سال تولد هم که با مهندسی اجتماعی ممکنه :)

بسیاری سایت‌های دولتی و خصوصی در دنیا تا حالا deface شدن (یعنی صفحه اولشون توسط هکر عوض شده). تقریباً در اکثر موارد اتفاقی که می‌افته این نیست که هکر مثلاً از فلان نقطه ضعف سرور ویندوز استفاده کرده باشه! بر عکس، هکر اول پسورد ادمین رو پیدا کرده و بعد مثل خود ادمین لاگین کرده و سایت رو پکونده! یا حتی مسخره‌تر از اون: از ای-میلی که آدرس شبیه ای-میل ادمین بوده، به شرکت میزبان وب خبر داده که مثلاً اطلاعات name server رو عوض کنن! توی ای-میل هم اطلاعاتی مثل تاریخ تولد و غیره رو که قبلاً با روش مهندسی اجتماعی آورده اضافه کرده تا شرکت میزبانی شک نکنه. نتیجه این شده که اون آدرس اینترنتی، به سرور جدیدی (که مال هکر هست) اشاره می‌کنه و مردم سایت جدیدی رو می‌بینن!

ای-میل ما (متاسفانه یا خوشبختانه) به هویت اینترنتی ما پیوند خورده. حالا وقتشه که در مورد چرت و پرت‌هایی که فوروارد می‌کنیم جدی‌تر تصمیم بگیریم!

برچسب‌ها: ، ،

۲۷
دی

امنیت و ای-میل (قسمت اول)

  نوشته شده توسط  نیشگون  در دستهٔ رایانه، وب

قصد دارم که در یک مطلب دو قسمتی یک سری نکات اساسی امنیت در اینترنت رو مطرح کنم. قسمت اول مربوط به ای-میل خواهد بود و قسمت دوم راجع به یکی از مسایلی که باعث می‌شه امنیت ای-میل برای ما مهم باشه.

«امنیت» در دنیای کامپیوتر، برخلاف انتظار همه، پدیده‌ای نسبی هست و نه مطلق! یک سیستم کاملاً امن وجود نداره، اما می‌شه سیستمی رو در نظر گرفت که «در شرایط قابل انتظار» و «از جهات مورد نظر» امنیت «کافی» داشته باشه. علت قضیه هم خیلی روشنه: امن کردن هزینه‌بر هست و هر هزینه‌ای تا جایی که توجیه‌پذیر باشه مورد قبول قرار می‌گیره.

یکی از سوال‌هایی که دوستان خیلی از من می‌پرسن چیزی شبیه به اینه: من از لپ‌تاپ خودم توی شبکه (مثلاً) محل کارم، به اینترنت وایرلس وصل می‌شم و بعد یک ای-میل می‌زنم به یکی در فلان کشور. آیا به جز من و اون کس دیگه‌ای می‌تونه از متن ای-میل باخبر بشه.

جواب اینه: معمولاً نه! اما در شرایطی امکان‌پذیر هست. مثلاً:

ممکنه که قبلاً در کامپیوتر شما یک ویروس یا چیزی شبیه به اون وارد شده باشه و هر چیزی که تایپ می‌کنید رو برای تولیدکننده ویروس بفرسته. به این ویروس‌ها keylogger می گن و معمولاً اگر آنتی‌ویروس به روز باشه، دچار این‌ها نمی‌شیم. البته اگر سیستم عامل کامپیوتر به روز نباشه، حفره‌های امنیتی می‌تونن مورد استفاده قرار بگیرن و حتی آنتی ویروس رو خلع سلاح کنن.

ممکنه شبکه وایرلسی که ازش استفاده می‌کنید امن نباشه. مثلاً اگر این شبکه از رمزگذاری استفاده نکنه یا رمزگذاری ضعیفی (مثل WEP) رو استفاده کنه، یه آدم بدطینت می‌تونه با جمع‌آوری بسته‌هایی که بین لپ‌تاپ شما و روتر وایرلس در رفت و آمد هست (ابزارش خیلی هم گرون نیست) و استفاده از یه الگوریتم مناسب تمام اطلاعات رو به صورت رمزگشایی شده ببینه!

ممکنه سرور شبکه شرکت شما در اختیار انسان بدطینتی باشه که هر بسته اطلاعاتی که از طریق اون رد می‌شه رو بررسی کنه (به این کار packet sniffing گفته می‌شه که ابزارهای رایگانش هم به وفور موجوده) و …

ممکنه هر کدوم از این‌ها در طرف گیرنده ای-میل اتفاق بیفته!

و نادرترین حالت اینه که ممکنه که سرور اصلی شرکتی که اکانت ای-میل شما روشه (مثل یاهو یا گوگل) هک بشه. این اتفاق به مراتب امکانش از قبلی‌ها کمتره.

در مورد قسمتی که به گیرنده ای-میل مربوطه هیچ کاری نمی‌شه کرد! اما در مورد قسمتی که به سمت شما و سرورهای حد واسط (مثل محل کار شما یا حتی کشور محل زندگی شما) مربوط می‌شه راه حل ساده‌ای وجود داره: رمزگذاری ای-میل!

ساده‌ترین کاری که می‌تونید بکنید اینه که از HTTPS استفاده کنید. از بین معروف‌ترین ای-میل‌های رایگان، جی-میل این امکان رو داره. کافیه بعد از ورود به ای-میل‌تون اون http اول آدرس رو بکنید https و دکمه Enter رو بزنید تا از اون‌جا به بعد همه‌چیز بین شما و سرور گوگل رمزگذاری شده رد و بدل بشه.

حتی می‌تونید پا رو از این فراتر بذارید و به جای این که بین شما و «گوگل» رمزگذاری باشه، کاری کنید که بین شما و «گیرنده» رمزگذاری باشه. توضیحاتش در این مقاله به فارسی اومده و مایلم اضافه کنم که استفاده از امضای دیجیتالی که در اون مقاله مطرح شده پدیده‌ای هست که روز به روز داره شایع‌تر می‌شه و خلاصه اگر نمی‌خواید از قافله عقب بمونید، وقتشه که اون مقاله رو جدی بگیرید!

طبیعتاً ترکیب این حالت‌ها باعث افزایش خیلی بیشتر امنیت می‌شه. ترکیب همه این‌ها با انتخاب یک پسورد مناسب و لاگ آوت کردن بعد از اتمام کار و مراقبت در برابر ماحی‌گیری و غیره دیگه نور علی نور می‌شه!

ولی سوال اینه: این کارا رو بکنیم که چی؟ حالا مثلاً اگر کسی به ای-میل ما دسترسی پیدا کنه، مگه چی می‌شه؟

جواب این سوال ابعاد زیادی داره؛ قسمتی‌اش رو در نوشته بعدی خواهید خوند.

برچسب‌ها: ، ، ،

۲۶
دی

تصاویر قبل و بعد از زلزله هایتی

  نوشته شده توسط  نیشگون  در دستهٔ زندگی

تصاویر قبل و بعد از زلزله هایتی رو درگوگل ببینید. جداً دردآوره. امروز سر خط خبرها این بود که پزشک‌ها رو به علت ناامنی دارن از منطقه خارج می‌کنن. گویا بیمارانی بودن که جراحی شدن اما بعد به خاطر رفتن پزشک‌ها همین‌طور روی زمین موندن.

راستی، شرکت گوگل به تنهایی ۱ میلیون دلار کمک خواهد کرد. کشور ما چقدر کمک خواهد کرد؟

برچسب‌ها: ، ، ،

۲۱
دی

پی

  نوشته شده توسط  نیشگون  در دستهٔ ادبیات، رایانه، سرگرمی

عدد پی که حاصل تقسیم محیط دایره بر قطر آن باشد[۱]، از مجموعه‌ای نامتناهی از ارقام تشکیل می‌شود (…۳٫۱۴۱۵۹۲۶۵۳۵‏ الی آخر). ثابت شده که هر مجموعه n رقمی دلخواه دست کم یک بار در مجموعه ارقام عدد پی وجود دارد. مثلاً شماره تلفن خودتان را حتماً می‌توانید یک جایی بعد از ممیز عدد پی پیدا کنید!

قدیمی‌ترین محاسبات عدد پی را مصریان باستان بیش از ۱۵۰۰ سال قبل از میلاد مسیح انجام دادند. نتیجه محاسبه آن‌ها (حاصل تقسیم ۲۵۶ بر ۸۱ که حدوداً می‌شود ۳٫۱۶) تا مدتی مورد استفاده بود و بعداً توسط ارشمیدس اندکی اصلاح شد (او حاصل تقسیم ۲۲ بر ۷ که حدوداً می‌شود ۳٫۱۴۳ را پیشنهاد داد). ریاضی‌دانان ایرانی نیز در محاسبه این عدد تلاش‌های قابل توجهی کرده بودند. به عنوان نمونه، غیاث الدین جمشید کاشانى در قرن چهارده میلادی توانسته بود عدد پی را تا شانزده رقم درست بعد از ممیز محاسبه کند. تنها بعد از نزدیک به ۲۰ قرن بود که محاسبات جدیدتر با استفاده از کامپیوتر توانست مقدار دقیق‌تر عدد پی را به دست آورد. روش‌های محاسبات نوین نظیر روش مونت-کارلو امکان محاسبه سریع‌تر این عدد را فراهم کردند.

جالب است بدانید که یک بیت شعر معروف هم در رابطه با عدد پی وجود دارد[۲]:

خرد و بینش و آگاهی دانشمندان / ره سرمنزل مقصود بما آموزد

تعداد حروف هر کلمه را کنار هم بنویسید (برای راحتی هر کلمه را رنگی کرده‌ام). می‌شود ۳ بعد ۱ بعد ۴ بعد ۱ بعد … دقیقاً می‌شود عدد پی با ده رقم بعد از اعشار!

تا چندی پیش، دقیق‌ترین محاسبه عدد پی توسط Daisuke Takahashi و با استفاده از یک ابررایانه بسیار قوی و ظرف ۲۹ روز انجام شده بود که عدد پی را تا ۲۵۷۷ میلیارد رقم اعشاری حساب کرده بود! اخیراً یک برنامه‌نویس فرانسوی به نام Fabrice Bellard ادعا کرد که این رکورد را شکسته‌است. او توانست عدد پی را تا ۲۷۰۰ میلیارد رقم اعشاری، تنها با استفاده از یک کامپیوتر معمولی خانگی (که با کمتر از ۲۰۰۰ دلار خریده بود) ظرف ۱۳۱ روز محاسبه کند! [۳] از این مدت، ۱۶ روز آن صرف تایید محاسبات شده‌است.

ممکن است این سوال پیش بیاید که این همه دقت در محاسبه پی چه فایده‌ای دارد. برای محاسبه قطر زمین با دقت میلی‌متر، عدد پی تا یازده رقم کافی است. حتی برای محاسبه قطر تمام جهان شناخته با دقتی برابر قطر اتم هیدروژن، تنها به ۴۶ رقم اول عدد پی نیاز داریم! نکته این جاست که با توجه به این که قدرت محاسبه کامپیوتر آقای بلارد ۲۰۰۰ برابر کمتر از ابررایانه ژاپنی که بالاتر ذکر آن رفت بوده، می‌توان نتیجه گرفت که الگوریتم آقای بلارد نزدیک به ۸۰۰۰ بار بهتر از الگوریتم قبلی عمل کرده‌است! و این در دنیای رایانه مثل یک معجزه است! (فکرش را بکنید بشود کاری کرد که رایانه شما نه ۸۰۰۰ برابر که فقط ۸ برابر سریعتر کار کند! چه شود!!)

سوای اهمیت‌های علمی، پی ابعاد فرهنگی و حتی قانونی هم پیدا کرده‌است! [۴] روز چهارم مارس (۳.۱۴) را روز پی نامیده‌اند (دلیل واضح است!) خواننده‌ای به نام Kate Bush آهنگی دارد که در آن ارقام عدد پی را روی یک موسیقی خوانده‌است! در سال ۱۹۹۸ فیلمی به نام پی ساخته شده‌است که در آن یک ریاضی‌دان به دنبال عددی کلیدی می‌گردد که الگوهای طبیعت را رمزگشایی می‌کند. قانونی به نام قانون پی در سال ۱۸۹۷ در ایالت ایندیانا تصویب شده که تلاشی مذبوحانه برای حل مشکلات علمی از طریق قوانین بوده‌است!

خوشبختانه شواهدی به نفع «پی پرستی» پیدا نکردم، اگر چه سایتی به اسم I believe in Pi وجود دارد! برخی از دوستان اصرار دارند که خدا عدد پی را برابر با سه می‌داند! [۵] در مقابل عده‌ای هم هستند که معتقدند در عدد پی نشانه‌هایی وجود دارد که خدا همان ریاضیات است! [۶] این وسط جای یک داستان علمی تخیلی حسابی راجع به عدد پی واقعاً خالی است.

هنوز منبعی که به طور موثق خبر از ثبت رکورد بلارد در کتاب رکوردهای گینس داده باشد پیدا نکرده‌ام (ثبت در گینس به معنی تایید محاسبات خواهد بود).

منابع:

۱- ویکی‌پدیای فارسی

۲- سخنرانی دکتر علی‌اکبر جعفری

۳- روزنامه تایم

۴- ویکی‌پدیای انگلیسی

۵- خدا پی را برابر با سه می‌داند!

۶- عبارت «ریاضیات خدا است» درون عدد پی وجود دارد!

برچسب‌ها: ، ،

۲۰
دی

هشتاد و هشت هم‌چنان می‌تازد

  نوشته شده توسط  نیشگون  در دستهٔ زندگی

هنوز یک ماه نشده داشت یادم می رفت که چه سال بدی بوده امسال … بازگشتن به موقعیت قبلی به من یادآوری کرد که هنوز هم «سالی که نکوست از بهارش پیداست»

امروز در یک حرکت تمام حساب و کتاب‌هایی که برای سه چهار ماه آینده کرده بودم بهم ریخت. بزرگتری خواست دلداریم بدهد، گفت تا حالا هزار بار این بلا سرش آمده! سوال من این‌جاست: زندگی ما ها بدبختانه این جوری است یا این ترکیدن‌های گاه به گاه خاصیت زندگی همه مردم دنیا است؟

برچسب‌ها:

۱۱
دی

یو اس بی دیواری

  نوشته شده توسط  نیشگون  در دستهٔ هر چیز دیگر

پریز یو اس بی

پریز یو اس بی

هم‌چنان که در تصویر مشاهده می‌فرمایید با توجه به افزایش وسایلی که از طریق پورت یو اس بی (مخفف «اتوبوس مجموعه جهانی»!!) شارژ می‌شن، قراره که از اوایل سال جدید میلادی پریزهایی مثل این با قیمتی نزدیک ده هزار چوق ما (ده چوق آمریکایی) در بازار عرضه بشن!

البته شایان ذکر است که این روزها تکنولوژی شارژغیرحضوری (!) هم به سرعت در حال پیشرفته و در نتیجه ممکنه که کم کم نسل پریز ورچیده بشه!

۴
دی

گوگل

  نوشته شده توسط  نیشگون  در دستهٔ رایانه، زندگی، وب

مدت‌ها بود می‌خواستم راجع به گوگل بنویسم اما تنبلی می‌کردم. چند روز قبل مطلبی رو در مجله فوربز خوندم که انگیزه شد تا بالاخره این مطلب رو بنویسم. برای شروع، قسمت‌هایی از پاراگراف اولش مقاله کوئنتین هاردی در فوربز رو با کمی تصرف، ترجمه می‌کنم:

«روز شما با صدای زنگ گوگل آندروئیدتون شروع می‌شه. ضمن دویدن به سمت حموم، سر خط خبرها رو از گوگل نیوز می‌گیرید و به جی-میل هم نگاهی می‌اندازید؛ قرار اولی امروز جاش عوض شده و جای جدید رو گوگل مپ بهتون نشون می‌ده. صورت‌جلسه‌ای که توی گوگل داک گذاشته بودید رو سریع اصلاح می‌کنید و می‌فرستید به دفتر اصلی شرکت در هند (و برای ترجمه از گوگل ترنسلیت استفاده می کنید). رئیس‌تون می‌خواد راجع به فعالیت‌های کارگروه شما روی یک موضوع نظراتی بده؛ به گوگل گروپ دعوتش می‌کنید. و هنوز از در خونه بیرون نرفتید!»

این روزها گوگل مثل یک درگاه (به انگلیسی Portal) برای مهم‌ترین کارهای روزمره ما تبدیل شده. شاید در ایران با توجه به این که هنوز خیلی کارها به شکل غیر الکترونیکی انجام می‌شه و هنوز یکپارچه‌سازی اطلاعات از طریق اینترنت در حد یک آرزوست، این قضیه کمتر معنا پیدا کنه. اما باید قبول کرد که در خیلی کشورهای دنیا، شما از مرتب کردن مدارک پزشکی‌تون تا به اشتراک گذاشتن عکس‌های سفر و پیدا کردن ساعت پخش فیلم دلخواه‌تون در سینمای نزدیک منزل‌تون و چک کردن تغییرات شاخص سهامی که خریدید، همه و همه رو با سادگی زیادی با استفاده از گوگل می‌تونید انجام بدید. (باور کردنش سخته ولی بیشتر این کارها رو با کمتر از ده کلیک می‌تونید انجام بدید!)

بیشتر مقاله‌های دیگه‌ای که راجع به این گسترش گوگل نوشته شدن معمولاً راجع به این تهدید صحبت می‌کنن که گوگل از هر کدوم از ما اطلاعات خیلی زیادی داره و این خطرناکه! گوگل فقط با بررسی سرچ‌هایی که کردید می‌تونه بفهمه شما به چه غذایی علاقه دارید، از کدوم شرکت سهام خریدید، یا کجا مسافرت رفته بودید! در واقع، گوگل اساساً یک شرکت تبیلغاتیه که با بررسی همین چیزها، به جای این که یه مشت تبلیغ مختلف و پر از عکس به شما نشون بده، سعی می‌کنه فقط تبلیغ چیزهایی رو در کنار سرچ‌های شما به صورت جعبه‌های متنی ساده نشون بده که واقعاً بهشون علاقه دارید و اون وقته که کلیک کردن شما روی اون تبلیغ مساوی است با واریز شدن پول از حساب سفارش‌دهنده تبلیغ به حساب گوگل!

ولی من خوندن مقاله فوربز رو توصیه می‌کنم. بعد از مدت‌ها، یکی از معدود مقاله‌هایی هست که یه کم واقع‌گرایانه‌تر حرف می‌زنه. و به رابطه منطقی بین قدم‌های اخیری که گوگل برداشته اشاره می‌کنه. شاید برای شما هم سوال باشه که یه شرکت تبلیغاتی چه نیازی داره که یه مرورگر رایگان مثل گوگل کروم بسازه، یا تولید یه سیستم عامل مثل Chrome OS رو (اون هم به شکل منبع باز) به عهده بگیره! جواب این سوال در گرو فهمیدن رابطه این پروژه‌ها با پروژه Google Apps هست و … به نظرم بهتره که خود مقاله رو بخونید تا این که من توضیح بدم!

اهمیت دونستن این چیزها در اینه که گوگل مثالی از یه طرز فکر موفقه. کی فکر می‌کرد دو تا دانشجو که داشتن روی یه ایده جستجوی ساده کار می‌کردن، تبدیل بشن به دو مالک تجاری عظیم گوگل؟ اگر ما روند پیشرفت اون‌ها رو بدونیم و بفهمیم که چه طور در موقعیت‌های مختلف تصمیم‌گیری کردن، می‌تونیم یاد بگیریم که در رقابتی‌ترین شرایط چه طور می‌شه موفق بود. زمانی که ما واقعاً این رو فهمیدیم، می‌شه مطمئن بود که نحوه تعمیم دادنش به فضای کاری خودمون رو (چه کار اقتصادی، چه کار علمی، چه هر چیز دیگه) می‌تونید خودمون پیدا کنیم.

مقاله فوربز رو از دست ندید!

برچسب‌ها: ، ، ،

تعداد کل صفحات: 912345 » آخرین