داشتم فهرست ۱۰ اتفاق بزرگی که پیش‌بینی شده تا سال ۲۰۱۸ در دنیای IT رخ می‌ده رو می‌خوندم (متن انگلیسی و ترجمه فارسی که البته مقایسه اون‌ها هم خالی از لطف نیست اما بگذریم) … هشتمی راجع به استفاده از LoJack بود؛ این که شاید بعضی آدم‌ها برای امنیت خودشون قبول کنن که یک دستگاه LoJack در بدنشون جاسازی بشه تا قابل ردیابی باشن.

کلمه LoJack در واقع به عنوان متضاد کلمه Hijack به معنی دزدیدن ساخته شده (و به طور دقیق‌تر به عنوان متضاد کلمه Carjack به معنی ماشین‌دزدی به کار می‌ره). شرکت تولیدکننده LoJack مدعیه که اگر کسی ماشینش رو به این وسیله مجهز کنه، در صورت دزدیده شدن ماشین، پلیس تا ۹۰ درصد موارد می‌تونه اون رو ردیابی کنه و به صاحبش برگردونه.

البته LoJack کاربردش رو از ماشین‌ها فراتر برده. افرادی که به آلزایمر دچار هستن، یا افرادی که محرومیت حضور خارج از منزل دارن با استفاده از این قطعه قابل ردیابی هستن تا اگر در جایی که نباید حاضر شدن، به سرعت قابل پیدا کردن باشن. جالب‌تر این که همین ایده به لپ‌تاپ‌ها هم سرایت کرده و برنامه‌هایی هست که به کمک اون‌ها می‌شه لپ‌تاپ سرقت شده رو از طریق اینترنت ردیابی کرد!

ایده ردیابی آدم‌ها با استفاده LoJack شاید کمی عجیب به نظر برسه اما یادمون نره که همین احساس در مورد RFID هم وجود داشت، در حالی که امروزه از RFID نه فقط برای شناسایی و ردیابی دام‌های یک دامداری یا پرداخت خودکار عوارض توسط ماشین‌ها در بزرگراه‌ها، که برای شناسایی بیمارها استفاده می‌شه. توی فیلم‌های خارجی (!) دستبندی که دور دست بیمارهای بیمارستان می‌بندن رو دیدین؟ این دستبند به RFID مجهزه!

یواش یواش داریم وارد دنیای ماتریکس می‌شیم!

شما چقدر به طور پیوسته می‌تونید بدوید؟ چند بار می‌تونید درازنشست برید؟ چقدر دوست دارید که وضعیت ورزش خودتون رو ارتقا بدید، و چند بار تا به حال پیگیر نبودنتون در این باره رو گردن نداشتن یه برنامه مشخص انداختید؟

سایت Hundred Push-Ups به شما برنامه‌ای می‌ده که با رعایت اون ظرف چند هفته به جایی برسید که بتونید صد تا درازنشست برید! سایت از روی مبل تا کیلومتر پنج به شما برنامه‌ای می‌ده که در عرض ده هفته بتونید به جایی برسید که نیم ساعت بدون وقفه بدوید (معادل پنج کیلومتر)! سایت از صفر تا یک مایل کاری می‌کنه که ظرف سه هفته شما از نقطه صفر به جایی برسید که بتونید یک مایل شنا کنید (البته باید شنا بلد باشید!)

منظور این که اگر هنوز هم می‌خواید برای ورزش نکردن بهانه‌ای داشته باشید، بهتره مثل من چیزی به جز برنامه‌ریزی رو پیش بکشید!

ماریپوزا یک بات‌نت معروفه! بات‌نت (botnet) به شبکه‌ای از کامپیوترها گفته می‌شه که به صورت خودکار (ربات‌وار) کاری رو انجام می‌دن. ماریپوزا مجموعه‌ای عظیم از کامپیوترهایی هست که توسط یک ویروس آلوده شده بودن و کنترل اون‌ها در اختیار هکری قرار گرفته بود که می‌تونست به دلخواه از این کامپیوترها استفاده کنه! بر طبق گزارش Defense Intelligence ماریپوزا برای ممکن شدنش از انواع مختلفی از ویروس‌ها و بدافزارها (malware ها) استفاده کرده و کمی پایین‌تر در همون صفحه می‌خونید که اکثر برنامه‌های آنتی‌ویروس در شناسایی برخی از این بدافزارها در زمان خودش کاملاً ناتوان عملکردن (البته با گذشت زمان وضعیت بهتر شده).

هدف من از مطرح کردن بحث ماریپوزا این بود که وسعت مشکل رو یادآوری کنم: بررسی‌ها نشون داده که بیش از ۱۳ میلیون کامپیوتر در شبکه ماریپوزا قرار داره. شهر تهران دهمین شهر آلوده (از بین نزدیک به ۳۲۰۰۰ شهر) و کشور ایران دوازدهمین کشور آلوده (از بین بیش از ۱۹۰ کشور) بوده. به گفته رئیس شرکت پاندا (از تولیدکننده‌های آنتی‌ویروس) رهبران ماریپوزا هکرهای حرفه‌ای نیستن و دانش رایانه‌ای بالایی ندارن! تصور کنید که اگر حرفه‌ای بودن، وسعت حمله چقدر می‌شد!

اخیراً در وبلاگ‌های فارسی بحث در مورد اینترنت نامرئی (Invisible Web) خیلی بالا گرفته. اینترنت نامرئی، وب پنهان یا وب عمیق (Deep Web) همگی به معنای قسمتی از اطلاعات موجود در شبکه جهانی اینترنت هست که توسط موتورهای جستجو نمایه نمی‌شه. اصطلاح مقابل اون وب سطحی (Surface Web) هست که اشاره به بخشی از اطلاعات وب داره که توسط موتورهای جستجو نمایه می‌شه.

موتورهای جستجو وقتی یک صفحه رو در وب پیدا می‌کنن، با استفاده از برنامه «خزنده وب» یا Web crawler شون اطلاعات اون صفحه رو استخراج و در پایگاه اطلاعاتی خودشون ذخیره می‌کنن. در حالی که موتورهای جستجو روی هم چیزی بالغ بر ۶۰ میلیارد صفحه در وب رو نمایه کردن (آمار ۲۰۰۷)، محققین اعتقاد دارن که این مقدار تنها سهم کوچکی از کل اطلاعات موجود در وب رو تشکیل می‌ده. قسمت قابل توجهی از اطلاعات موجود در وب، در دیتابیس‌ها یا به شکل‌هایی قرار گرفته که توسط موتورهای جستجو نمایه نمی‌شن.

مطالعه‌ای در سال ۲۰۰۰ (رک گزارش مرتبط در سال ۲۰۰۱) نشون داده که حجم اطلاعات موجود در وب بالغ بر ۷۵۰۰ ترابایت هست (هر ترابایت ۱۰۲۴ گیگابایته) و این در حالیه که وب سطحی (قابل جستجو) تنها ۱۶۷ ترابایته! یا در مقایسه با ۶۰ میلیارد صفحه‌ای که در سال ۲۰۰۷ می‌گفتن در موتورهای جستجو هست، آمار سال ۲۰۰۰ نشون داد که کل صفحه‌های موجود در وب نزدیک به ۵۵۰ میلیارد صفحه بوده!

البته قسمتی از وب پنهان تعمداً پنهان هست. مثلاً اطلاعات ای-میل شما باید پنهان باشه و فقط خودتون بتونید با وارد کردن نام کاربری و کلمه عبور به اون‌ها دسترسی داشته باشید. با این حال قسمتی از اطلاعات به این خاطر توسط موتورهای جستجو نمایه نمی‌شه که اون‌ها صفحه‌های وب رو فقط با دنبال کردن لینک‌ها پیدا می‌کنن. در نتیجه اگر مثلاً آدرس صفحه‌های یک سایت به صورت http://www.domain.com/page?id=2 باشه و به صفحه‌های page?id=2 و page?id=3 لینک باشه اما به page?id=1 لینکی وجود نداشته باشه، آخری در وب پنهان باقی می‌مونه.

برای حل مشکل اخیر، پروژه‌هایی ایجاد شدن که تلاش می‌کنن که تمام صفحه‌های موجود در دیتابیس‌های مرتبط با وب رو پیدا کنن (مثلاً با قرار دادن اعداد مختلف در قسمت id در آدرس بالا) و ثبت کنن. مثالش پروژه DeepPeep هست که توسط محققان دانشگاه یوتا در حال انجامه و هدفش اینه که تا ۹۰ درصد اطلاعات موجود در وب رو نمایه کنه. پروژه‌هایی از این دست باعث شدن که به قول ویکی‌پدیای انگلیسی (!)، مرز بین وب پنهان و وب پیدا کمرنگ بشه. مثلاً در مقایسه با آمار سال ۲۰۰۷ (که می‌گفت ۶۰ میلیارد صفحه در کل موتورهای جستجو نمایه شده) الان آمار گوگل رو (به تنهایی) داریم که می‌گه بالای ۲۵۰ میلیارد صفحه رو در خودش داره. (ابزارهای بیشتر برای جستجو در وب نامرئی این‌جا معرفی شدن)

با این حال مشکل جدیدی که داریم اینه که تخمین زده شده که حجم تولید اطلاعات دیجیتال تدریجاً از حجم دستگاه‌های ذخیره‌سازی پیشی می‌گیره! مثالی که در این لینک آخری اومده کاملاً گویاست: در فروشگاه Wal-Mart در هر ساعت بیش از یک میلیون تراکنش انجام می‌شه که به معنی جابه‌جایی بالغ بر ۵ پتا بایت (هر پتا بایت ۱۰۲۴ ترابایته که قبلاً معرف حضورتون هست!) اطلاعات هست! (جهت مقایسه: گوگل در روز نزدیک به ۲۴ پتابایت داده رو پردازش می‌کنه منابعش هم موجوده!)

نیشگون اعتقاد داره که سهم وب فارسی/ایرانی نه تنها در وب مرئی خیلی پایینه، که در وب نامرئی پایین‌تر هم هست!

بالاخره بیل گیتس دوم شد – بعد از چند سال متوالی، بالاخره بیل گیتس در آمار جدید فوربس در مورد پولدارترین‌های جهان «اولین» نیست و دوم شده!

بالاخره گوگل دوم شد – از طرف دیگه، گوگل هم بعد از سال‌ها رتبه اول در فهرست سایت‌ها بر اساس تعداد بازدیدکننده رو از دست داده و دوم شده. رتبه اول هم توسط یکی از این وب‌سایت‌های معلوم الحال غصب شده (رک خبر لینک شده!)

وی هم دوم شد هم اول شد هم سوم شد – بر اساس آمار بازی‌های پرفروش در سال ۱۳۸۸ که ظاهراً توسط همشهری ارائه شده، بازی تناسب اندام وی (که فی‌الواقع ابزار غرب برای ترویج حرکات موزون هست ولو این که شرکت ننیتندو ژاپنی باشد!) رتبه اول رو کسب کرده! توجه دارید که شما برای این بازی هم باید خود وی رو داشته باشید (یه دویست سیصد چوق) هم ماسماسک مخصوص این بازی رو (یه صد چوق)! خدا بده خوشه!

زن‌ها مشاغل مرتبط با IT را ترک می‌کنند – در این مطلب اومده که زن‌ها بیش از ۴۶ درصد مشاغل در آمریکا رو دارن ولی سهم اون‌ها در مشاغل مرتبط با IT از ۴۱ درصد در سال ۱۹۹۶ به ۳۵ درصد در سال ۲۰۰۲ رسیده و در سال‌های بعدی با شتاب بیشتری افت کرده. نکته مطلب جایی هست که اشاره می‌شه که چون سرعت تحولات در حوزهٔ IT بالاست، غیبت زن‌ها (مثلاً به علت استفاده از مرخصی زایمان) باعث می‌شه که وقتی سر کار بر می‌گردن با شرایط متفاوتی مواجه بشن و استرس بالا داشته باشن (و بالتبع امنیت شغلی پایین‌تر). سوال اینه که آیا در مشاغل دیگه که تغییرات سریع دارن (مثلاً مشاغل آکادمیک، یا حوزه بهداشت و درمان یا …) هم چنین چیزی مشاهده می‌شه یا نه.

تبدیل بدن شما به صفحهٔ لمسی – یکی از مطالب جالب اخیر وبلاگ یک پزشک که راجع به حقیقی شدن یکی از ایده‌های علمی-تخیلی هستش! تصور مردمی که خودشون رو می‌خارونن (ر.ک آخرین پاراگراف متن لینک شده) واقعاً خنده‌آور بود!

پروفایل شما نشانه شخصیت شماست – درست فهمیدید! دیگه این «ارائه بلیط» نیست که نشانه شخصیت شماست، بلکه پروفایل شما در شبکه‌های اجتماعی هست که نشانه شخصیت شماست! راستی می‌دونستید که واژهٔ Profile به معنی نیمرخ هستش؟ پروفایل شما نیمرخی از چهرهٔ حقیقی شماست.

عکس هفته: انشا – خداییش چقدر خوب مطلب روبسط داده و نتیجه‌گیری کرده!

چهل و دو – قیمت پهنای باند از سال ۲۰۰۸ تا ۲۰۰۹ چهل و دو درصد کاهش داشته؛ آیا شما کاهش قیمتی حتی در حدود نصف این رو در اشتراک اینترنت خودتون داشتید؟

چهل و سه – بیش از ۴۳ درصد از مشاغل در سال ۲۰۰۹ بخشی و یا تمام اطلاعات محرمانه خود را در اثر حملات سایبر و هک شدن از دست داده‌اند! آیا شما می‌دونستید که به احتمال ۴۳ درصد، اطلاعات شغلی شما، وضعیت کاری شما و … متاثر از حملات سایبر بوده؟ یا مثل همه فکر می‌کردید که این بچه بازی‌ها مهم نیست و نهایتاً در زندگی دو سه درصد آدم‌ها اثر داره؟

نرم‌افزار ۱۱ مگابایتی بهشت زهرا – آیا شما می‌دونستید که بهشت زهرا اطلاعات مرده محترم شما رو به رایگان و در قالب یک نرم‌افزار ۱۱ مگابایتی برای موبایل منتشر کرده تا همه بتونن جای قبر اموات رو راحت‌تر پیدا کنن؟!

کلیک‌دزدی – آیا شما می‌دونستید که در نسل جدیدی از هک مبتنی بر مهدسی اجتماعی، به جای ماحی‌گیری از کلیک‌دزدی استفاده می‌شه؟

(۱) قورباغه‌های الهام‌بخش – این مطلب از چند جهت جالب بود. اولی زیبایی این جانورها بود! دومی این بود که چه طور چند عکس زیبا از جانورهای یادشده به یک سایت آی‌تی و طراحی وب راه پیدا می‌کنن! سوم این که این جانورها عجب ژست‌هایی گرفتن! آدم فکر می‌کنه که واقعاً فهمیده بودن که جلوی دوربین هستن! این قضیه در عکس‌های دسته جعمی‌شون واقعاً شگفت‌انگیزه! و دست آخر این که چقدر راحت عکس‌ها و مطلب یک سایت دیگه کپی رایتش نقض شده و بدون ذکر منبع توی یک سایت فارسی کار شده.

(۲) صد دامنه برتر دات آی آر – این فهرست بر اساس تعداد بازدیدهای ثبت شده توسط الکسا هست و متاسفانه مشخص نشده که تاریخ اون چی بوده و سهم بازدید هر سایت چقدر بوده. با این حال، قرار گرفتن تراوین در رتبه شماره سه و بالاتر از خیلی سایت‌های خبری، سیاسی و حتی تفریحی نکته جالبی بود! از بین سایت‌های دانشگاهی هم چندتایی در فهرست هست که سه تای اول مال دانشگاه پیام نور، دانشگاه تهران و دانشگاه علوم پزشکی تهران هستن.

(۳) عکاسی از مگس‌های مرده – خداوندگارا! به ما هم دل خوش عطا کن تا از ایده‌های خلاقانه‌مان چنین نتایج خفن‌انگیزی حاصل شود!! قول هم می‌دهیم که از سایت دیگری مطلبی را ندزدیم و راجع به مطالب دیگران بدون ذکر منبع نوشته‌ای کار نکنیم!

(۱) من اهل فوتبال نیستم اما برد و باخت سایتی نیست که بشه به سادگی از کنارش گذشت. این سایت هم گزارش بازی‌های فوتبال لیگ برتر ایران رو ارائه می‌ده، هم گالری تصاویرش خیلی مفصل و جالبه و هم از ویژگی‌های وب ۲٫۰ (البته تا حدی) بهره می‌گیره و به همین خاطر شایسته تقدیره. «برد و باخت» در دومین جشنواره آنلاین وب‌سایت‌های ایران در بخش سایت‌های ورزشی برنده جایزه اول شد.

(۲) در حالی که مایکروسافت داره تلاش می‌کنه تا از روش‌های مختلف بازار سیستم عامل رو هنوز در اختیار داشته باشه و در نتیجه در ویندوز هفت خیلی ویژگی‌های جدید و کاربرپسند رو وارد کرده، در دنیای لینوکس هم تحولات به طور مداوم در حال انجام هستن. این روزها می‌تونید اوبونتو رو در طعم‌های مختلف و بسته‌بند‌ی‌های متنوع از نزدیک‌ترین وب‌سایت دانلود کنید! برای بیشتر سلیقه‌ها و نیازمندی‌ها یک جور اوبونتو پیدا می‌شه، از هنرمند تا دانش‌آموز و از دارندگان موبایل و نت بوک تا کامپیوترهای جدید و قدیمی.

(۳) این یکی خیلی مهمه: ده ابزار کاربردی گوگل که باید شناخت. در مورد Aardvark که به تازگی توسط گوگل خریده شد شاید یه مطلب جدا بنویسم چون حاصل یه ایدهٔ خیلی باحاله. نه تای دیگر هم دست کمی از اون ندارن.